If that’s the only thing I can do

“I am participating in the Writing Contest: How Writing Has Positively Influenced My Life. Hosted by Positive Writer.” – You can see more at http://positivewriter.com/writing-contest-how-writing-has-positively-influenced-my-life/

"What would you choose if you were allowed to keep only one thing by your side?"

“What would you choose if you were allowed to keep only one thing by your side?”

I am  never  aware that writing has been playing such a big role in my life until this morning, when I watch a TV talkshow and the MC raised a topic question: “What would you choose if you were allowed to keep only one thing by your side?”

“A pen and a notebook” – I answered right away in my mind. Ok ok, if she insists on one thing only, then let me buy a notebook with a pen attached.

It’s impossible to remember my loving writing in my student time. I was a literature hater, to tell the truth, even though I took it as one of the three subjects in my entrance exam to university. When I attended university, my major had nothing to do with literature, which gave me a “phew” because I thought I could get rid of that nightmare then. But to my surprise, things changed – I turned out to love writing, and I have to say thanks to this change because of the following reasons.

Firstly, writing healed me up. University life is far different from high school life – people keep saying about this, but I never imagined it would be that shocking. At 18, the first time I’ve felt scared of people and shut myself from the society. I started to direct my thoughts towards the inner space and sometimes wrote them down as a way of relaxing. When I wrote more, I also read more. From Dalai Lama to Pham Lu An, from marandangels to brainyquotes; each book, each article or even each sentence was like water in the story of the cracked bucket* – water cleaned the dust though people didn’t see it working. When I read something beautiful, I felt motivated to write about it, and these writings inspired somebody else forwards. They gave me good comments, and we shared good things together. That repeated every day without my realizing that I was getting engaged back with the society. Again, to my surprise, things changed. Writing should strongly be regarded as a therapy for its healing competence.

I take writing as an important part of my life also because it raises my performance. Today more and more jobs require good writing skill in their description, even jobs with little relation to literature. Many of my friends are afraid of that because they have no interest in writing. I just say “You miss the best part of your life, dude”. Now that writing is not about trying to choose the “right thing” to talk about a book for high score in return, I have a feeling that I’m freeing my mind through words and willing to write anytime. A marketing plan for the upcoming prom happens to jump out right at midnight – I wake up and write it down. A breath-taking scene appears in front of me but there’s no digital device to capture it – I sit down and draw a picture of it, by the stream of words flowing from my mind. Sometimes even an idea pops up while I’m doing stuff in the restroom – just simply take out a pen to do what I’m supposed to do. Can’t say how I love my life since I love writing.

Modern-day writing has changed its definition. It goes beyond the idea of a notebook and a pen since most writings today are typed with a laptop. However, its nature always stays the same – to write is to fly in a sky full of words. Turning back to the question raised in the TV show, when I say I want to keep a notebook and a pen, I mean I wish to write if that’s the only thing I can do.

—–

* Read more about the cracked bucket story at http://yannyblessing.blogspot.com/2009/11/cracked-bucket.html

Advertisements

[Book review] 100 ý tưởng viết quảng cáo tuyệt hay – Andy Maslen

Image

Mình gọi quyển này là Gần 100 ý tưởng viết quảng cáo hay. Thứ nhất là vì số ý tưởng trong này chưa đến 100, có những ý tưởng được lặp đi lặp lại nhiều lần, ví dụ như quan điểm của tác giả về việc bài viết dài có hiệu quả hơn bài viết ngắn, hay cách đặt tựa đề cho bài giới thiệu sản phẩm. Thứ hai là [theo cảm nhận của mình] thì những ý tưởng đó không tới mức “tuyệt hay” như tác giả quảng cáo.

Tuy 100 ý tưởng viết quảng cáo hay không chia theo chương hay chủ điểm lớn, nhưng những luận điểm quan trong vẫn được nhắc đi nhắc lại nhiều lần ở mỗi bài nên sau khi đọc xong, dù hơi ngắt quãng, người đọc vẫn có thể rút ra được những ý tưởng quan trọng.

1. Khi viết bài giới thiệu, nên tập trung vào lợi ích của khách hàng tiềm năng hơn là khoa trương về tính năng của sản phẩm, tốt nhất là nên kết hợp cả hai, vì mục tiêu cuối cùng của bài viết là để bán được hàng. Ví dụ: thay vì viết “dầu ăn này được làm từ thực vật, không chứa hàm lượng cholesterol” thì viết “dầu ăn tự thực vật giúp giảm thiểu nguy cơ các bệnh về tim” sẽ có tác dụng hơn.

2. Đối với copywriting, để tránh thư chào hàng của bạn không được ngó ngàng tới, hãy nghĩ tới cái gì sẽ khiến khách hàng không đọc tiếp, hơn là cái gì sẽ khiến họ đọc tiếp. Do đó, lo lắng khi viết bài cũng là một động lực khiến bạn tìm ra câu trả lời cho những câu hỏi trên.

3. Nên viết một bài dài, không phải là viết dài dòng. Andy Maslen nói: “Trong email, không có chỗ cho ‘sự mua hàng’, hãy nói đơn giản là ‘mua’”.

4. Công thức AIDCA: Attention – Interest – Desire – Conviction Action

5. Giai đoạn quan trọng nhất trong việc viết bài không phải là viết lách. Đó là giai đoạn tìm hiểu sản phẩm. Bạn phải quen thuộc với sản phẩm và tìm ra lí do tại sao bất cứ ai cũng nên bỏ tiền ra để mua sản phẩm đó. Tất nhiên, lí do đó nên là lợi ích của khách hàng. Đối với mỗi sản phẩm lại nên tìm ra một điểm độc nhất nào đó để kích thích khách hàng hành động – mua hàng [yếu tố Action trong công thức AIDCA].

6. Khi bạn không có thời gian để lập kế hoạch, hãy cứ lập kế hoạch.

7. Bước cuối cùng, hãy cố gắng để càng ít người có quyền quyết định cuối cùng nhất càng tốt, tốt nhất là một người. Bạn không thể nào viết 1 bài hoàn hảo, “hay không tì vết”. Một nhà văn cũng không thể tạo ra một bài tập làm văn đạt điểm 10 trong mọi bài kiểm tra. Hãy tưởng tượng cảnh bạn làm ngày làm đêm cho một dự án, và tới ngày nộp bài, có tới 10 có quyền đọc và có quyền yêu cầu bạn sửa lại bài cho hợp ý của họ…

Nói tóm lại, càng ngày mình càng có cảm giác copywriting không phải là một ngành nghề sáng tạo. Mình rất thích quan điểm của một chị bookie, chị ấy nói rằng “sáng tạo thì không có giới hạn”. Copywriting thì khác, có những ranh giới mà ở trong đó thì an toàn, lệch khỏi nó thì nguy. Có những nguyên tắc bắt buộc [hoặc tốt hơn nên] tuân theo, để thu hút được khách hàng và bán được hàng. Sáng tạo là tạo ra cái mới, còn copywriting là làm mới cái đã có [nhưng đã cũ].

Nhưng không phải là không có điểm chung giữa copywriting và sáng tạo. Mình nghĩ cả hai khái niệm này đều có “many things to do with ideas”. Mà mình thì thích làm việc với ý tưởng và dùng ngôn ngữ để phát triển những ý tưởng đó. Vì vậy, dưới góc nhìn tham khảo, mình cho rằng 100 ý tưởng viết quảng cáo hay là quyển sách đáng đọc.

Trứng – Vịt – và những Câu chuyện

Rốt cuộc thì trứng có trước hay vịt có trước?

—–

Image 

Cố gắng đi tìm câu trả lời cho câu hỏi này cũng giống như việc nhất định phải rành mạch xem câu chuyện có trước hay nhân vật có trước vậy. Thật ra mỗi tác giả có một cách viết riêng, thậm chí một tác giả cũng có thể lúc này lúc kia. Đôi khi họ có câu chuyện và xây dựng nhân vật của mình xoay quanh câu chuyện đó, đôi khi họ vì quá yêu một nhân vật nào đó nên có nhân vật rồi mới đi tìm câu chuyện. Độc giả cũng tuỳ tâm trạng và cảm hứng của mình mà lựa chọn những tác phẩm phù hợp. Tất cả tạo nên một thế giới nhỏ nhưng đa dạng khiến ai cũng phải hạnh phúc khi ngụp lặn trong đó.

Một trong những điều mình đặc biệt quan tâm khi đọc tiểu thuyết là cá tính của nhân vật. Sherlock Holmes cứ việc xuất sắc phá án, nhưng người ta sẽ không cuồng nhiệt với nhân vật này đến vậy đâu nếu không phải vì cái cá tính biệt dị của ông. Thám tử nào có thể nhốt mình trong phòng cả tuần lễ để mày mò pha chế một thứ thuốc mới, sau đó tiêm thử cho chú chó của mình khiến nó hấp hối không dưới chục lần? Vị bác sĩ nào luôn đồng hành cùng 1 thám tử trong những vụ án và viết về chúng như một cách ghi lại chiến công cho tay bạn thân? Mỗi câu hỏi trên chỉ dẫn tới một đáp án. Đó là lí do tại sao Sherlock Holmes mãi mãi là của Conan Doyle, tất cả những tác phẩm cảm hứng sau này dù là tác giả nào viết cũng phải thuộc lòng một nguyên tắc: trung thành với tính cách nhân vật. Đây không phải là chuyện một cô ca sĩ album trước hát rock album sau hò vọng cổ. Đây là chuyện nguyên tắc, dù nó bất thành văn.

Mỗi khi “vớ được” tiểu thuyết nào mà cá tính nhân vật được thể hiện đậm nét mình hạnh phúc kinh khủng. Mình thậm chí khóc vì cảm giác hạnh phúc đó, mình thề, vì mình đã như vậy. Đôi khi điều đó khiến mình thấy bối rối, vì những câu chuyện đó đều rất vui vẻ, nếu có buồn thì cũng là nỗi buồn dễ chịu thôi. Chẳng hạn như Totto-chan. Mình yêu cô bé đó vô cùng. Chỉ nghĩ đến thôi là muốn ôm nó trong lòng, thơm lấy thơm để rồi 2 đứa sẽ ngồi nói nhảm cả ngày, mình thậm chí sẽ bắt chước thầy Kobayashi ngồi nghe nó kể chuyện 4 tiếng liền nếu nó thích vậy. Nhưng có lẽ nó sẽ vùng ra khỏi lòng mình mà chạy nhảy khám phá đủ thứ thôi, vì đó vốn là một cô bé hiếu động mà. Đọc Totto-chan thì mình khóc nhiều lắm, chẳng hạn như vụ ở trường học cũ, cô bé ra ngoài cửa sổ ngửa cô lên rồi luôn miệng “Ê, đang làm gì đấy?”, “Này, đang làm cái gì đấy?”, “ĐANG-LÀM-CÁI-GÌ-ĐẤY?” với một ai đó, rồi cô giáo tá hoả vì hoá ra nãy giờ Totto đang hỏi chuyện con chim. Hay khi cô bé làm rớt cái túi đựng tiền xuống hố xí [vì có sở thích “đi” xong là phải cúi xuống dòm dòm], bởi vì cái túi đó rất có ý nghĩa nên cô bé đã chạy ra hố phân, xin cái xẻng rồi bới tung nó lên hòng tìm lại, từng múc từng múc một, một cô bé 6 tuổi đã đối xử với đồ người khác tặng cho mình như vậy đó. Nếu mình là người tặng cô bé cái túi thì mình sẽ ôm chầm lấy nó mà cảm ơn mất. Nói về Totto-chan thì mình có thể nói cả ngày, thề!

Cũng dạng nhỏ nhắn lí lắc tốt tính yêu động vật thông minh mặc dù thỉnh thoảng hơi ngố nhưng rất giàu tình cảm như Totto, cô bé Juli cũng để lại nhiều ấn tượng. Cô bé thích Bryce, cậu bạn hàng xóm điên cuồng luôn chỉ vì cậu ta có đôi mắt đẹp nhất mà cô từng thấy. Rồi 6 năm sau, khi hiểu về con người cậu ta và rằng cậu ta ngoài đôi mắt đẹp thì chỉ là một kẻ hèn nhát, nhu nhược thì cô bé đã dàn dụa nước mắt mà nói với mẹ rằng: “…cậu ta không phải là người mà con muốn thích. Con chỉ cần thời gian để quên hết những năm tháng đã trót thích cậu ta thôi”.

Cùng ở lứa tuổi của Totto và Juli nhưng Batot lại là một nhân vật trái ngược hoàn toàn. Về thân phận, trong khi Totto và Juli có một gia đình hoàn toàn tuyệt vời với một người cha mạnh mẽ và đáng tin cậy, một người mẹ ấm áp và chu toàn thì Batot lại bị cha mình bán cho 1 ổ mại dâm. Cô bé vì vậy cũng trở nên khôn ranh và người lớn trước tuổi. Cô buộc phải trưởng thành vì cô không có cơ hội được làm con nít. Batot dụ một gã thích cô lấy cho thứ cô bé cần bằng ánh mắt lả lơi, xong việc thì trả công cho hắn bằng một nụ hôn mà chính cô bé 9 tuổi đã miêu tả thế này: “Tôi đưa lưỡi tìm kiếm cái lưỡi của anh, nhưng nó rụt lại như một con chó co rúm sợ bị đánh. Khi anh bắt đầu rụt rè chạm lưỡi vào lưỡi tôi, tôi xô anh ra bằng cả 2 tay […] Tôi không biết tại sao mình cư xử đáng hổ thẹn như thế, nhưng tôi đã có cái chuốt bút chì, và tôi không bao giờ nhìn đến Bandu một lần nào nữa”

Trước đây thỉnh thoảng mình cũng đọc những mẩu chuyện teen kiểu gà bông gà hoa trên mạng. Mình cũng bị hấp dẫn bởi cách viết mượt mà này. Nhưng khi mình không còn thỉnh thoảng nữa mà tìm đọc những câu chuyện đó nhiều hơn thì cho tới giờ là gần 4 năm rồi mình không đọc thể loại này nữa. Không thể nào có một câu chuyện hay khi mà cá tính của ai cũng nhàn nhạt. Mặc dù biết rằng viết được một câu chuyện [dù là nhàn nhạt] thật sự rất khó, và bản thân mình thì chưa bao giờ dám bước chân vào lĩnh vực này, nhưng thật sự là giữa việc đọc 10 câu chuyện và việc đọc 1 câu chuyện với 10 kiểu sắp xếp từ ngữ khác nhau có một khoảng cách vô cùng lớn mà, đúng không?

Mình đã nói rất nhiều về việc xây dựng câu chuyện xoay quanh nhân vật, không có nghĩa là cách viết kiểu tập trung kể những câu chuyện và lấp đầy chúng bằng các nhân vật là không ấn tượng. Chẳng hạn như mình rất thích đọc Nguyễn Ngọc Tư. Chị có rất nhiều nhân vật không tên, vì điều mà chị thật sự muốn kể chỉ là những câu chuyện. Những gì xảy ra trong câu chuyện đó có thể xảy ra ở bất cứ đâu xung quanh ta, những người trải qua câu chuyện đó thậm chí có thể là chính ta. Vậy nên Nguyễn Ngọc Tư vẫn có sức ám ảnh nhất định, dù mình chịu thôi nếu ai đó bắt mình kể tên một nhân vật gắn liền với tác giả này.

Bên kia đường có đứa dở hơi – Wendelin Van Draanen

“Cậu có thích nó không?” – Bryce

—–

Image

Thật ra cũng không biết có phải sau khi đọc quyển này thì mình cũng trở nên dở hơi không nữa. Vì mình đã khóc nức nở, nức nở nhé, khi đọc 2 chương cuối truyện, đoạn Bryce cầm tay Juli kéo xệch ra giữa phòng rồi đòi hôn cô bé nhưng bị “cự tuyệt” và bấn loạn tới nỗi làm đủ trò điên loạn tiếp theo. Đây là một quyển truyện teen, được nhấn mạnh bằng dòng chữ “Tiểu thuyết hài lãng mạn dành cho tuổi teen”. Mình, kẻ-mà-chẳng-ai-biết-là-ai-hết, bằng một cách nào đó, đã khóc bằng tất cả sự xúc động của một người đọc sách khi đọc câu chuyện hài này.

Và khi trong người bắt đầu dấy lên một sự nghi ngờ nhẹ, rằng có phải mình bị dở hơi, thì mình nhận ra là không phải.

Trước tiên phải nói thẳng là mình không thích người biên tập quyển sách này. Tại sao lại phải thêm dòng chữ “dành cho tuổi teen”? Tại sao lại phải lặp lại cụm từ ấy tới 2 lần? Thế chả khác gì hắt gáo nước vào mặt mình bảo ai người lớn thì đi ra ngoài. Nhưng cái đó không quan trọng mấy. Cái chính là mình không thích Bryce – 1 trong 2 nhân vật chính của truyện. Và cậu ta chính là lí do khiến mình khóc.

Juli thích Bryce – Mình thích Juli – Bryce không thích Juli – Mình không thích Bryce

Hãy nói về Julianna, cô bé dở hơi và đáng yêu, hay dở hơi theo 1 cách rất đáng yêu. Nó-giống-Tottochan-kinh-khủng! Trước hết là về tình yêu với cây cối và những con gà. Tất nhiên là cả 2 đều yêu nhiều con vật khác, nhưng hãy cứ nói về những con gà. Trong 1 dịp hội chợ đi chung với ba mẹ, Totto-chan đã nằng nặc đòi để được mua về vài chú gà con. Ba mẹ cô bé biết người bán gà đã làm cách nào đó cho mấy chú gà trông rất khoẻ mạnh, nhưng chỉ mang về nuôi khoảng 5 ngày thôi là chúng sẽ lăn ra chết nên nhất định không đồng ý. “Con cầu xin ba mẹ, hãy cho con nuôi chúng đi, con hứa từ giờ con sẽ không đòi hỏi bất cứ điều gì nữa” – Tottochan đã gập người lại (kiểu chào 90o của người Nhật ý) và khẩn thiết cầu xin như vậy. Và cô bé được đem gà về nuôi. Và chúng chết. Và cô bé khóc. Totto là cô bé 6 tuổi gan lì không mảy may khóc khi bị bạn ăn hiếp, khi rớt xuống hố phân, hay thậm chí khi bị chó ngoạm mất nửa tai. Vậy mà cô bé đã khóc! So sánh với Juli, lần đầu tiên độc giả thấy cô khóc cũng là khi cây tiêu huyền thân thiết của cô bị đốn trụi. Mặc dù đã leo lên tận đỉnh của tán cây để nhân viên không dám cưa đổ nó, nhưng đó chỉ là nỗ lực đơn phương, rốt cuộc cô bé vẫn phải trải qua nỗi đau mất đi 1 người bạn. Juli đã khóc sưng mắt suốt 1 tuần liền. Ai bảo Juli và Totto chan là những con bé dở hơi? Chúng chỉ quá giàu tình cảm thôi. Và đó là điều mà người lớn không bao giờ học được.

Quay lại với Bryce. Trái ngược với Juli, Bryce là cậu bé bề ngoài thì đĩnh đạc nhưng thật ra tính cách rất trẻ con. Cậu bé không nông cạn, nhưng quá nhu nhược. Và đừng nói rằng bản chất con người là có thể thay đổi, không thể đâu. Hãy xem phản ứng của Bryce khi bị Juli kết tội chế giễu người chú bị thiểu năng của cô bé, câu đầu tiên B nói là: “Đó là lỗi của Garrett”. Thường thì khi gặp chuyện, hành vi bật lại đầu tiên của 1 người sẽ tố cáo bản chất của người đó. Juli đủ tinh tế để nhận ra điều này, thế nên sau hôm đó, Juli đã đối xử với Bryce với 1 thái độ rất bình thường. Và Bryce cũng đủ tinh tế để hiểu rằng thật ra cậu thà nhìn thấy cô bé đắm đuối cậu hay ghét bỏ cậu còn hơn là tỏ ra bình thường như vậy. Vì điều đó có nghĩa là cậu không còn tí ti quan trọng nào với cô nữa.

Khi Juli không còn muốn thích cậu nữa (mặc dù vẫn thích), Bryce quay trở lại thích Juli. Mình đã không có thiện cảm với Bryce ngay từ những chương đầu, nhưng hành động ghen tuông rồi lôi Juli ra giữa phòng rồi đòi hôn cô bé thì quả thật quá giới hạn của sự chấp nhận. Chưa kể việc phóng như bay về nhà chỉ để gõ ầm ầm cửa nhà cô bé đòi gặp, rồi lại chạy về nhà gọi điện sang inh ỏi, được 1 tiếng sau thì thậm chí trèo lên cả hàng rào để dòm qua cửa phòng ngủ người ta. Để làm gì? Tất cả chỉ để thanh minh, hay để hỏi tại sao cô bé không chịu hôn cậu ta, hay ít nhất là để xác nhận rằng cô bé sẽ không nghỉ chơi cậu như cậu vẫn lo lắng? Cậu muốn ngay và luôn, vì cậu không thể đợi. Chứ không phải vì cô bé cần được gặp cậu. Bryce là như vậy.

Nếu mình là tác giả nhất định không để cho cái vẫy tay tha thứ của Juli dành cho Bryce diễn ra dễ dàng như vậy. Mình sẽ để cho ba Juli, chú Robert, kiếm được 1 công việc mới và cả nhà họ chuyển đi xa. Bryce sẽ kiếm từ đâu đó về 1 cây tiêu huyền để tặng Juli trước khi đi. Nhưng không kịp. Rồi vài năm sau họ tình cờ gặp nhau trong 1 trường đại học (chuyên ngành về chuyển động vĩnh cửu chẳng hạn, biết đâu), và lúc này, nếu Bryce vẫn còn cảm thấy muốn “leo một lèo lên đỉnh” cây tiêu huyền, hay ngụp lặn trong cái chuồng gà đầy phân tro chỉ để được ở gần Juli, cậu sẽ mời cô về thăm cây tiêu huyền mới, nay đã lớn tới ngang đầu họ.

Rõ rồi, mình không vị tha được như cô bé Juli 14 tuổi, nhưng nếu coi những gì Bryce gây ra cho cô bé là sự tổn thương, thì tổn thương dù được xây dựng cao trào tới đâu nhưng kết thúc quá viên mãn cũng sẽ đem lại cảm giác hẫng hụt cho người đọc. Điều này thật nguy hiểm, vậy nên mới dẫn tới trạng thái có kẻ khóc nức nở như 1 đứa dở hơi.

[Book review] Nếu tôi biết được khi còn 20

What I wish I knew when I was 20 – by Tina Seelig

Image

Là một quyển sách nên đọc nếu như bạn cần được nhắc nhở rằng bạn đã bắt đầu già rồi. Và nếu không muốn sau này phải than thở câu “Nếu tôi biết được khi còn 20” thì tốt hơn là nên bỏ quyển sách sang 1 bên [tất nhiên là sau khi đã đọc xong] và bắt tay vào làm việc đi.

Thật ra những ý tưởng trong quyển sách này, cũng như trong rất nhiều quyển sách dạng life-coaching khác, không mới – chúng chỉ được phát triển từ những nền tảng đã có sẵn. Nhưng kì lạ thay là mỗi quyển vẫn có lượng độc giả của riêng mình và vẫn có sức hấp dẫn theo một cách nhất định. Thật ra thì cũng không khó hiểu mấy, điện ảnh Mỹ cũng chỉ có khoảng 9 mô-típ kịch bản chính, nhưng mỗi năm vẫn sản xuất ra hàng chục phim hay. Điều đó phụ thuộc rất nhiều vào công tác biên kịch, mà đổi với quyển sách này thì chính là việc tác giả sắp xếp các ý tưởng theo hướng diễn giải hay quy nạp tuỳ từng phần.

Tina Seelig không phải là người quá xuất sắc, bằng chứng là những ví dụ trong sách không lấy từ con người cô mà từ bài học được chia sẻ từ những người cô biết. Thậm chí Tina còn thẳng thắn công khai rất nhiều điểm yếu của bản thân: lãng phí 2 năm đầu ĐH, lãng phí 1 năm đi xa để tìm lại chính mình, lãng phí nhân tài trong 1 kì tuyển dụng,… Từ mỗi sai lầm đó, Tina đều rút ra bài học, chẳng hạn như nếu bạn đã lỡ lãng phí 2 năm đầu rồi thì cũng chả biết làm đến thế nào mới lấy lại được 2 năm đó, nên tốt nhất là quên đi và cố gắng gấp đôi ở 2 năm sau cũng như cả quãng thời gian còn lại nữa.

“Nếu bạn ra ngoài và thử làm nhiều việc, bạn sẽ có nhiều khả năng thành công hơn là những người chỉ ngồi đó chờ đợi điện thoại reo”

Tất nhiên Tina cũng cảnh báo trước rằng lăn xả hơn, một khi đồng nghĩa với việc xác suất thành công tăng thì song song với nó cũng là việc tỉ lệ thất bại cũng tăng. Bài học về chấp nhận thất bại là bài học muôn đời, nó có thể được nhắc đi nhắc lại trong hàng chục quyển sách mà không bị chán, bởi đơn giản thời nào con người cũng sẽ gặp thất bại, không trong tình huống này thì trong tình huống khác. Những ai muốn bỏ cuộc thì đọc vì cần 1 lời động viên, còn ai mạnh mẽ đứng lên thì đọc vì họ thấy mình trong đó – họ muốn được tán dương. Vậy thì Tina làm điều mà họ muốn bằng cách khẳng định “nếu bạn thực sự gặp rủi ro và thất bại, hãy nhớ rằng bản thân bạn không phải là thất bại. Thất bại chỉ là thứ bên ngoài”

Tuy nhiên, điểm mới trong “Nếu tôi biết được khi còn 20” (mà mình rất thích) đó là nó không “cổ suý” cho những nỗ lực điên cuồng. Chẳng hạn như nếu bạn liên tục đầu tư vào 1 lĩnh vực trong vòng 10 năm mà không thu lại được 1 đồng lợi nhuận nào thì bạn nên nghĩ tới việc từ bỏ. Từ bỏ không hề xấu. Tất nhiên nếu bạn cứ cố và cố nữa, biết đâu bạn sẽ thành công ở năm thứ 20, nhưng đó là cái giá quá đắt, và người kinh doanh thì nên học cách chi tiêu ít nhưng vẫn tạo được performace cao. Mình thì nghĩ không chỉ trong kinh doanh mà bất cứ lĩnh vực nào cũng vậy, kể cả trong nghệ thuật thì tính toán 1 chút cũng chả có gì là sai. Đâu phải ngẫu nhiên mà nền giáo dục nào cũng xếp Toán là môn học chính trong suốt 12 năm phổ thông. Huống hồ Tina lại là người Mỹ, và người Mỹ học Toán thì thực tế vô cùng. Áp dụng điều này vô hiện tại của lứa tuổi 20, nếu bạn đam mê một lĩnh vực gì đó nhưng không có năng khiếu ở lĩnh vực đó, hãy dũng cảm từ bỏ – Tina đã nói vậy. “Việc cố gắng xây dựng sự nghiệp quanh những niềm đam mê như vậy thường gây ra nhiều thất vọng. Thay vào đó bạn hãy nghĩ về chúng như những sở thích tuyệt vời”. Mình tất nhiên cảm thấy ý tưởng này rất hay, vì nó thực tế, và với tư cách là 1 người đang áp dụng quan điểm này, mình cảm thấy may mắn vì đã nhận ra điều đó. Thật ra có những đam mê đơn giản chỉ là những cơn sóng thần, nó ập đến nhanh và mạnh mẽ, cuốn người ta vào vòng xoáy của nó, nhưng nó cũng sẽ qua nhanh thôi, những thứ còn lại trên mặt đất mới là những thứ nuôi ta sống.

“Nếu tôi biết được khi còn 20” là 1 quyển sách có nội dung tốt, nhưng không quá đặc biệt. Mình vẫn cảm giác muốn 1 cái gì đó hơn như vậy, là cảm giác không phải như đang nghe 1 bài thuyết giảng mà là sự gần gũi và trẻ trung, như thỏ thẻ tâm tình hay đại loại. Vậy đấy, mình muốn học Toán trong giờ Văn nghệ, có phải hơi quá đáng không?

Image

Mình đã tìm thấy điều ấy trong quyển này này 😦

[Book review] Một nửa của 13 là 8 – Jack Foster

Bạn đã đọc Think and grow rich? Bạn đã nghiền ngẫm Đắc nhân tâm?

Nếu thế thì Một nửa của 13 là 8 đích thị là một quyển sách bảo bạn làm thế này thế kia dạng vậy đó, với một nửa dạy đời được lấy đi và thay vào đó là một nửa hài hước. Tưởng tượng kiểu Trấn Thành và Lê Hoàng đối thoại với nhau về chính trị chẳng hạn. Kiểu ai cũng muốn “dominate” người còn lại, nhưng thật ra ai cũng rất vô lí và rồi họ lại cũng có lí theo 1 nguyên lí mà chỉ có những người giỏi nói lí như họ mới lí giải được.

Có 1 điểm mà Một nửa của 13 luôn nhấn mạnh đó là “hãy sáng tạo”. Dù là trong một bài tập trên trường hay khi đã trưởng thành đi làm thì hãy sáng tạo đi, vì sáng tạo là sống. Tư duy chỉ đủ cho bạn tồn tại thôi, nếu bạn muốn sống thì phải vượt ra ngoài ranh giới của tư duy nữa, tức là bạn phải tạo ra những cái mới, thậm chí những cái mới điên lên được và ai cũng bảo bạn có vấn đề. Nhưng nếu như 8 còn có thể là một nửa của 13 thì có gì mà bạn không thể làm được chứ?

Image

Tuy nhiên, nói thì dễ chứ làm thì không phải khi nào cũng dễ. Nói cách khác, nói đã khó rồi mà làm có khó hơn gấp bội. Vậy bằng cách nào để luôn giữ mình sáng tạo? Điều đầu tiên đó là hãy trở nên hài hước – sự vui vẻ có thể mang lại cảm hứng. Điều này mình có thể xác nhận. Nó siêu đúng, ít nhất là mỗi khi nhóm mình lên ý tưởng cho 1 sự kiện mới. Trong vài giờ đồng hồ nhóm mình sẽ đưa ra chừng khoảng 10 ý tưởng, sau đó gạt nó sang một bên ngồi chờ tay gây cười nào đó xen vào chọc vài câu và rồi… ý tưởng thứ 11 xuất hiện. Nó là cái được chọn! Bản chất của sáng tạo thật ra là ghép những nguyên liệu cũ lại với nhau theo 1 cách mới để tạo ra một sản phẩm không giống với những sản phẩm trước đó, giống như khi công chúa Fiona xinh đẹp kết hợp với chằn tinh Shrek ấy. Không nhất thiết đó phải là những nguyên liệu tương đồng, chúng có thể chả dính dáng gì tới nhau. Quan trọng là bạn gắn chúng lại như thế nào. Trong Jerome becomes a genius, tác giả quyển sách, hiện đang là người nhớ được dãy số dài nhất thế giới, đã nhấn mạnh 2 chữ: “liên tưởng”. Ông đã xâu chuỗi những con số lại với nhau thành 1 câu chuyện để ghi nhớ dãy số đó theo thứ tự chính xác tuyệt đối, còn tất nhiên câu chuyện đó chả hay ho gì. Một câu chuyện được chắp nối từ hàng ngàn con số chả liên quan tới nhau lẽ dĩ nhiên nghe sẽ rất kì cục và khôi hài. Nhưng vấn đề nằm ở đó, sự khôi hài thật sự mang lại sức mạnh.

Image

Có óc khôi hài thì quả là quá tốt, nhưng nếu bạn không được sinh ra với món quà này, hãy tự bao quanh mình bởi những người hài hước. Jack đã nói vậy, và ông cũng thực hành ngay bằng cách in trong sách của mình rất nhiều câu nói hài hước của những người nổi tiếng khác. Đó là những câu mình yêu thích nhất trong cả quyển sách này.

–          “Tôi thấy hài lòng vì đã có thể trả lời ngay, và tôi xin trả lời là tôi không biết.” [Mark Twain]

–          “Nếu có một cách nào đó khác để lột da mèo thì tôi cũng không muốn biết.” [Steve Kravitz]

–          “Chúng ta chẳng biết đến một phần tỉ của bất kì điều gì.” [Thomas Edison]

–          “Con người có thể sống thiếu không khí trong vài phút, thiếu nước trong 2 tuần, thiếu thức ăn trong 2 tháng, và thiếu ý tưởng mới từ năm này sang năm khác” [Kent Ruth]

[Book Review] Cuốn sổ màu xanh, James A. Levine

CUỐN SỔ MÀU XANH

Mình yêu quyển sách này. Mình yêu James Levine. Mình yêu NXB Trẻ.

Image

Sự thật là mình đã từng thích khá nhiều sách, nhưng chưa bao giờ có một quyển sách khiến mình cảm thấy YÊU và muốn luôn mang nó bên mình để đọc đi đọc lại tới thuộc lòng thế này, tương tự như những gì Phan Việt đã làm với Những người khốn khổ trong những ngày “Một mình ở châu Âu”.

Luôn là như vậy, hầu hết những điều tuyệt vời đến với mình đều không được nhìn nhận đúng đắn lắm ở những thời điểm đầu. Mình mua Cuốn sổ màu xanh một cách hờ hững tới nỗi sém chút nữa đã quên là mình từng mua nó và đang sở hữu nó, nếu không nhờ một lần rảnh rỗi dọn lại tủ sách để đem vài quyển tới một ngày hội đổi sách [lần đó mình đã chọn ra vài quyển, nhưng rồi lại quyết định không đem đổi nữa]. Sau đó, Cuốn sổ màu xanh được xếp lại vào mục sách-chưa-đọc của mình nhưng mình vẫn không có ý định đọc nó ngay. Mà cũng đúng vậy thật, mình không phải là người đầu tiên đọc nó. Người đầu tiên là chị mình, và sau khi nghe chị kể lại về nội dung quyển sách thì mình đã thoáng có ý định từ bỏ nó luôn. Bởi vì nó dính dáng rất nhiều tới sex, những gã đàn ông đáng tởm và những cô gái điếm. Từ bỏ một quyển sách không phải là điều gì đó quá khó hiểu với mình, mình đã từng làm vậy với Những đứa trẻ bị bỏ rơi trong tủ gửi đồ và Mười lẻ một đêm, cũng vì lí do tương tự. Nhưng việc ngồi đây và gõ cọc cạch những dòng này có nghĩa là mình đã không đối xử như vậy với CSMX, có điều gì đó ở nó thật sự tạo ra cảm giác thân thuộc. Cũng có thể chỉ vì bìa quyển sách được minh hoạ bằng màu mình yêu thích, cũng có thể giữa hàng ngàn quyển sách giật tít đùng đùng trong nhà sách thì cái tên quá mờ nhạt của nó lại trở nên đặc biệt.

Nhưng thôi, khoan nói điều đó rốt cuộc là gì. Mình sẽ trích hai đoạn đầu trong một quyển sách không có chương, và chúng sẽ chứng minh một điều: không như những cỗ máy trong các nhà xưởng sẽ không thể nào hoạt động được nếu thiếu các mắt xích, một quyển sách hoàn toàn có thể hoạt động trơn tru mà không cần mục lục với mỗi chương một tựa đề để nói trước cho người đọc biết là nó sẽ kể điều gì tiếp theo.

“Tôi được nghỉ ngơi. Bà Mamaki Briila rất hài lòng. Tôi đã làm việc cật lực suốt buổi sáng nên khi tôi nói với bà là tôi mệt quá, bà mỉm cười: “ Nghỉ ngơi đi, bé con Batuk. Hôm nay sẽ là một ngày phát đạt”. Thật ra, tôi không mệt mỏi gì lắm.

Tôi tên là Batuk. Năm nay 15 tuổi. tôi có một cái ổ tại Đường Chung ở Mumbai. Tôi đã ở đây 6 năm và được ban tặng một nhan sắc xinh đẹp cùng một cây bút chì. Nhan sắc của tôi là do trời cho, còn cây bút chì thì trước kia bà Mamaki Briila, bà chủ của tôi, thường giắt trên tai.”

Một trong những lí do khiến mình cảm thấy phục ở James Levine là việc tác giả đã “dám” xưng “tôi” trong câu chuyện này. Kể chuyện ở ngôi thứ nhất là điều cực kì khó, mặc dù kết quả sẽ rất ngọt ngào nếu bạn thành công. Thử tưởng tượng nếu Thuý Kiều tự xưng tôi và khen mình “Tôi càng sắc sảo mặn mà. Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh”, etou… [thật may là Nguyễn Du đã không làm vậy].Dưới ngòi bút của James, Batuk là một cô bé hơi mơ màng với tâm hồn nghệ sĩ. Trong lúc chờ xe bus trên đường người cha đưa cô tới hang ổ của nhưng tay buôn người, cô bé đã vui vẻ trò chuyện với cây cổ thụ bên đường mà cô cho là đã đợi xe bus từ lâu lắm rồi nhưng không bao giờ chịu bước lên khi xe tới. Thậm chí khi cái cây nói rằng mọi thứ trên thế giới này sinh ra là để dành cho cô, cô đã thích thú tới mức lấy hết số nước ít ỏi cho chuyến đi chạy lại tưới cho cây. Và cô bé đã thật sự tin điều đó, cô nhắc tới cái cây rất nhiều lần sau này. Những gì mình cảm nhận được là một tâm hồn vô cùng thánh thiện, dù thật ra chẳng phải cô bé ấy đang tự khen chính mình đó sao?

Điều đáng chú ý trong Cuốn sổ màu xanh đó là nó chứa đựng rất nhiều triết lí, tất cả đều ẩn sau suy nghĩ của một đứa bé không bao giờ có cơ hội bước qua quá tuổi 15. Và hầu như triết lí nào trong số đó cũng hay phát khóc.

–          “…tôi phải thừa nhận rằng những người trẻ tuổi có thể thích nghi rất nhanh. Sự thiếu trải nghiệm là một điều may mắn, giống như một tờ giấy trắng chưa bao giờ bị tô vẽ. Vẽ lên một tờ giấy trắng sẽ đơn giản hơn nhiều so với vẽ lên một tờ giấy bị bôi xoá”

–          “Khi đất sét được nung trong lò, nó thay đổi từ một dạng vật chất mềm, dễ nắn, thành một dạng vật chất cứng rắn hơn và được định hình; một khi đã được nung xong, đất sét cứng không bao giờ có thể được nắn lại, chúng chỉ bị vỡ mà thôi.”

–          “Một câu hỏi nữa – Hita nói – Vậy em đã viết truyện trong suốt sáu năm qua?

Câu hỏi này khiến tôi chùn lại vì tôi không hiểu tại sao cô lại quan tâm đến những điều đó. Khi nghi ngờ thì tốt hơn là nói dối. Tôi đáp: “Dạ không.”

–          “Tôi vẫn ngồi cách Iftikhar một khoảng, lặng lẽ xem đá bóng với anh. Tôi không hiểu luật lệ, cũng không hiểu tại sao những người đàn ông mặc quần áo khác nhau liên tục đá trái bóng vào nhau, chỉ để cuối cùng đá trái bóng vào một cái lưới, để rồi lại lấy nó ra và tất cả bắt đầu lại từ đầu. Khi ngồi xem trận bóng, tôi nhận ra rằng nếu không có trái bóng thì sẽ không có gì cả, 20 người đàn ông mặc quần ngắn sẽ không biết làm gì trong vài tiếng đồng hồ. Chính trái bóng mới có quyền lực”

Cuốn sách đã bày ra một “bàn tiệc” Ấn Độ lúc nhúc dòi và sâu bọ, một xã hội “trật tự” với một bên là những người lục bãi rác để kiếm ăn còn một bên là bãi rác người. Có một điều mình nghĩ, công chúa Meera có lẽ sẽ bớt bất hạnh hơn Batuk và Puneet, không phải vì cô được đối xử như công chúa, và rõ ràng là cô bé chưa bao giờ được đối xử như vậy, mà vì cô bé “được” đẩy vào Đường Chung sớm hơn, và ở tuổi ấy sẽ có ít kí ức hơn, giống như một người chưa từng xa quê sẽ ít bị dằn vặt bởi nỗi nhớ quê . Đối với những con người này, càng nhiều kí ức, càng nhiều hạnh phúc để hồi tưởng thì càng đau khổ. Những nỗi đau dạng này có rất nhiều trên báo, trên ti vi, nhưng chưa bao giờ chúng khiến mình bỏ dở bữa cơm như hôm nay. Thật sai lầm vì muốn tiết kiệm thời gian mà vừa đọc nốt quyển sách vừa ăn trưa, mình đã phải đổ bữa trưa đi vì sau khi đọc xong thì không tài nào nuốt nổi cơm nữa.

Cũng giống như cầu thủ và những trái bóng, thật ra không phải ngôn ngữ mà chính sự thật đằng sau chúng mới là thứ mang quyền lực, văn chương chỉ là công cụ để lan toả quyển lực ấy đi mà thôi. Sự thật có sức mạnh khủng khiếp tới nỗi con người ta dù là một phần của sự thật cũng phải kinh sợ nó, hay kinh sợ chính mình. Iftikhar đã nổi điên lên vì sự thật về hắn ta bị phơi bày khi Bhim phát hiện ra những trang viết của Batuk. Batuk chết, vì cô bé có quyền lực, nơi cây bút và trang giấy của chính cô.

Batuk được giải thoát…